1
00:00:18,520 --> 00:00:22,308
En dat is het einde van mijn
laatste verslag voordat we landen.

2
00:00:22,400 --> 00:00:26,029
We worden nu door de computers
op de automatische piloot gevlogen.

3
00:00:26,120 --> 00:00:28,873
M'n bemanning slaapt al voor de lange reis

4
00:00:28,960 --> 00:00:33,033
en ik zal me zo dadelijk bij ze voegen.

5
00:00:33,120 --> 00:00:37,352
Over een klein uur zijn we precies
zes maanden weg van Cape Kennedy.

6
00:00:37,440 --> 00:00:40,159
Zes maanden buiten het zonnestelsel.

7
00:00:40,240 --> 00:00:42,231
Volgens onze tijd.

8
00:00:42,320 --> 00:00:46,108
Volgens de theorie van Dr Hasslein
over tijd in ruimtevaartuigen

9
00:00:46,200 --> 00:00:48,316
die met de snelheid van het licht reizen

10
00:00:48,400 --> 00:00:52,393
is de aarde bijna 700 jaar
ouder geworden sinds ons vertrek.

11
00:00:52,480 --> 00:00:54,471
En wij zijn bijna niet verouderd.

12
00:00:57,280 --> 00:00:59,271
Misschien klopt 't.

13
00:00:59,360 --> 00:01:01,351
Wat bijna zeker klopt is..

14
00:01:01,440 --> 00:01:05,479
„dat de mannen die ons op reis
hebben gestuurd, er al lang niet meer zijn.

15
00:01:05,560 --> 00:01:09,348
U die mijn woorden
nu hoort, bent van een ander ras.

16
00:01:09,440 --> 00:01:11,908
Een beter ras, hoop ik.

17
00:01:12,000 --> 00:01:15,436
Ik laat de 20e eeuw
zonder spijt achter me, maar...

18
00:01:15,520 --> 00:01:17,078
…er is nog één ding.

19
00:01:17,160 --> 00:01:19,230
Als er iemand luistert, natuurlijk.

20
00:01:19,320 --> 00:01:22,710
Niets wetenschappelijks.
Het is puur persoonlijk.

21
00:01:24,240 --> 00:01:26,231
Van hieruït gezien,

22
00:01:27,160 --> 00:01:29,151
lijkt alles anders.

23
00:01:29,240 --> 00:01:31,231
De tijd kromt zich.

24
00:01:31,320 --> 00:01:33,914
De ruimte is oneindig.

25
00:01:34,000 --> 00:01:36,560
Daar voel je je nederig bij.

26
00:01:38,360 --> 00:01:40,590
Ik ben eenzaam.

27
00:01:48,120 --> 00:01:50,111
Dat is het zo'n beetje.

28
00:01:52,040 --> 00:01:54,031
Vertel me alleen..

29
00:01:54,760 --> 00:01:57,513
Voert de mens, dat wonder van het heelal,

30
00:01:57,600 --> 00:02:01,195
die glorieuze paradox
die me naar de sterren heeft gestuurd,

31
00:02:01,280 --> 00:02:03,874
nog steeds oorlog tegen zijn broeders,

32
00:02:05,280 --> 00:02:08,750
en laat hij nog steeds
de kinderen van zijn buren verhongeren?

33
00:02:11,400 --> 00:02:14,119
AARDSE TIIJJD - HET JAAR 2673

34
00:06:56,960 --> 00:06:58,951
Gaat het?

35
00:07:05,840 --> 00:07:07,831
Stewart?

36
00:07:10,200 --> 00:07:11,189
Stewart?

37
00:07:29,800 --> 00:07:31,791
We zijn in 't water gevallen!

38
00:07:31,880 --> 00:07:35,316
We zinken! Dodge, hoeveel atmosfeer?

39
00:07:48,960 --> 00:07:52,270
Landon, zend een laatste signaal uit!

40
00:07:52,360 --> 00:07:54,396
Wat voor signaal?

41
00:07:54,480 --> 00:07:57,472
Naar de aarde! Dat we zijn geland!

42
00:08:36,840 --> 00:08:39,149
De lucht is oké!

43
00:08:39,240 --> 00:08:42,915
Schiet de sluisdeur eraf
voor we alle stroom verliezen!

44
00:08:50,200 --> 00:08:52,191
Het gaat niet! Er is geen stroom meer!

45
00:08:52,280 --> 00:08:55,113
Dan niet! Verlaat het schip!

46
00:09:23,640 --> 00:09:26,871
AARDSE TIIJJD - HET JAAR 3978

47
00:10:36,320 --> 00:10:38,151
Ze gaat ten onder.

48
00:10:41,560 --> 00:10:42,754
Eén..

49
00:10:45,440 --> 00:10:47,078
„twee...

50
00:10:50,120 --> 00:10:51,269
„weg.

51
00:10:55,240 --> 00:10:57,959
Oké. We zitten hier vast.

52
00:11:10,480 --> 00:11:12,471
Waar zijn we?

53
00:11:12,560 --> 00:11:14,551
Heb je enig idee, kapitein?

54
00:11:14,640 --> 00:11:17,598
We zitten zo'n 320 lichtjaren van de aarde

55
00:11:17,680 --> 00:11:22,595
op een onbekende planeet
rond een ster in het sterrenbeeld Orion.

56
00:11:22,680 --> 00:11:24,671
Is dat precies genoeg?

57
00:11:25,720 --> 00:11:28,280
Misschien is het Bellatrix.

58
00:11:28,360 --> 00:11:30,555
Bellatrix is niet zo wit.

59
00:11:30,640 --> 00:11:33,598
Je had geen tijd om het te checken.

60
00:11:33,680 --> 00:11:36,274
Dus je weet het eigenlijk ook niet, hè?

61
00:11:36,360 --> 00:11:38,351
Wat ging er mis?

62
00:11:38,440 --> 00:11:41,079
We moesten niet in het water landen.

63
00:11:41,160 --> 00:11:44,948
De vraag is niet zozeer
waar we zijn maar in welk jaar we zitten.

64
00:11:45,040 --> 00:11:48,476
We hebben lang genoeg geslapen
om ‘t een tijdje uit te houden.

65
00:11:48,560 --> 00:11:51,028
Nu gaan we eindelijk voor ons salaris werken.

66
00:12:27,680 --> 00:12:29,671
Dodge, doe een bodemtest.

67
00:12:32,120 --> 00:12:34,554
- Heb je de sensoren?
- Oké.

68
00:12:34,640 --> 00:12:36,631
- Geïgerteller?
- Heb ik.

69
00:12:39,600 --> 00:12:41,716
Eens kijken. Een pistool,

70
00:12:41,800 --> 00:12:46,635
20 kogels, een medische
hulpdoos, camera, TX9.

71
00:12:46,720 --> 00:12:50,759
We hebben genoeg eten
en water voor drie dagen.

72
00:12:50,840 --> 00:12:52,831
Hoe lang duurt een dag?

73
00:12:52,920 --> 00:12:54,911
Dat is een goede vraag.

74
00:12:55,000 --> 00:12:56,399
Landon!

75
00:12:56,480 --> 00:12:58,391
Hé, Landon!

76
00:12:58,480 --> 00:13:00,471
Kom ook bij de expeditie.

77
00:13:02,720 --> 00:13:06,918
Sorry. Ik dacht aan Stewart.
Wat is er gebeurd, denk je?

78
00:13:07,000 --> 00:13:09,389
Zuurstoflek. Ze is in haar slaap gestorven.

79
00:13:09,480 --> 00:13:11,232
Je lijkt er niet erg mee te zitten.

80
00:13:11,320 --> 00:13:14,756
Het is wat laat voor een dodenwake.
Ze is al bijna een jaar dood.

81
00:13:15,720 --> 00:13:18,757
Dat betekent dat we
18 maanden van de aarde zijn geweest.

82
00:13:18,840 --> 00:13:20,512
Volgens onze tijd.

83
00:13:21,520 --> 00:13:23,511
Jij bent grijs geworden.

84
00:13:25,000 --> 00:13:29,630
Voor de rest zie je er niet
slecht uit voor een 2031-jarige man.

85
00:13:30,120 --> 00:13:33,351
Ik heb de klokken gezien.
Ze bevestigen Hassleins hypothese.

86
00:13:33,440 --> 00:13:36,910
We zijn al 2000 jaar weg van de aarde,

87
00:13:37,000 --> 00:13:38,991
zo ongeveer.

88
00:13:39,720 --> 00:13:41,711
Kun je 't nog steeds niet accepteren?

89
00:13:41,800 --> 00:13:44,951
Je hele wereld is door de tijd weggevaagd.

90
00:13:45,040 --> 00:13:47,031
Alles is vergruisd.

91
00:13:47,120 --> 00:13:49,111
Bewijs dat maar eens.

92
00:13:49,200 --> 00:13:51,873
Als we niet terug kunnen,
is 't alleen een theorie.

93
00:13:51,960 --> 00:13:55,635
Het is 'n feit. Accepteer het nou maar.
Je zult beter slapen.

94
00:13:56,440 --> 00:14:00,399
Hier groeit niets.
Er zijn slechts wat koolhydraten te vinden.

95
00:14:00,480 --> 00:14:03,313
Alle stikstof zit vast in de nitraten.

96
00:14:03,400 --> 00:14:05,391
Geen gevaarlijke ionisatie?

97
00:14:05,480 --> 00:14:07,471
Nee.

98
00:14:07,560 --> 00:14:09,278
Nou...

99
00:14:09,360 --> 00:14:13,558
Als er hier geen leven is, hebben
we maar 72 uur om 't te vinden.

100
00:14:13,640 --> 00:14:16,473
Daarna is ons rantsoen op. Kom op.

101
00:14:16,560 --> 00:14:18,551
Welke richting?

102
00:14:19,640 --> 00:14:21,631
Die kant.

103
00:14:21,720 --> 00:14:23,836
Enige reden?

104
00:14:23,920 --> 00:14:25,911
Geen enkele.

105
00:14:28,800 --> 00:14:30,791
Kom op...

106
00:17:13,400 --> 00:17:15,391
ledereen in orde?

107
00:17:16,560 --> 00:17:18,551
Check ‘t water.

108
00:17:26,200 --> 00:17:28,270
226 milliliter.

109
00:17:33,800 --> 00:17:35,791
Er klopt iets niet.

110
00:17:35,880 --> 00:17:38,030
Onweer, maar geen regen.

111
00:17:38,120 --> 00:17:40,111
Bewolking 's nachts.

112
00:17:40,200 --> 00:17:42,998
Zo'n vreemde gloed…
en toch is er geen maan.

113
00:17:43,080 --> 00:17:45,071
Konden we onze positie maar bepalen.

114
00:17:45,160 --> 00:17:48,994
Hoe zou dat helpen? Ik heb gezegd
waar en in welk jaar we zitten.

115
00:17:49,080 --> 00:17:51,071
Goed, goed.

116
00:17:51,160 --> 00:17:54,709
Je bent 300 lichtjaar van je geliefde planeet.

117
00:17:54,800 --> 00:17:58,713
Je geliefden zijn al
20 eeuwen dood en vergeten.

118
00:17:58,800 --> 00:18:00,233
20 eeuwen!

119
00:18:00,320 --> 00:18:03,710
Als je al terug kon, zouden ze denken
dat je uit 'n boom was gevallen.

120
00:18:03,800 --> 00:18:05,711
Taylor, laat hem met rust.

121
00:18:05,800 --> 00:18:08,633
Er is nu maar één realiteit.
We zijn hier en ‘t is nu.

122
00:18:08,720 --> 00:18:11,917
Berust daar maar in,
anders kun je net zo goed dood zijn.

123
00:18:12,120 --> 00:18:13,951
Ik ben bereid te sterven.

124
00:18:16,200 --> 00:18:18,589
Hij is bereid te sterven.

125
00:18:18,680 --> 00:18:20,796
Is dat niet ontroerend?

126
00:18:20,880 --> 00:18:23,792
Een zege voor de menselijke geest.

127
00:18:31,360 --> 00:18:35,478
Kun je me iets vertellen?
Waarom heb je je voor deze reis opgegeven?

128
00:18:35,560 --> 00:18:37,551
Je was vrijwilliger. Waarom?

129
00:18:37,640 --> 00:18:39,631
Laat maar. Ik zal 't je vertellen.

130
00:18:39,720 --> 00:18:42,917
Je was de populaire jongen van de klas.

131
00:18:43,000 --> 00:18:46,515
Toen je deze grote kans kreeg,
kon je geen nee zeggen.

132
00:18:46,600 --> 00:18:49,319
Niet zonder je perfecte imago te riskeren.

133
00:18:49,400 --> 00:18:51,197
Laat me met rust.

134
00:18:51,280 --> 00:18:53,919
O, en de glorie. Vergeet dat niet.

135
00:18:54,000 --> 00:18:58,232
Er staat ergens
een levensgroot bronzen beeld van je.

136
00:18:58,320 --> 00:19:02,029
Het is nu waarschijnlijk groen
en niemand kan de naamplaat lezen.

137
00:19:02,120 --> 00:19:04,759
Maar zeg nooit dat we onze helden vergeten.

138
00:19:04,840 --> 00:19:08,719
« Taylor, laat me met rust.
- En nog een laatste punt.

139
00:19:08,800 --> 00:19:12,110
De onsterfelijkheid.
Je wilde eeuwig leven, niet waar?

140
00:19:12,200 --> 00:19:14,191
Nou, dat is je bijna gelukt.

141
00:19:14,280 --> 00:19:18,671
Op mij en Dodge na, leef je
langer dan ooit iemand heeft geleefd.

142
00:19:18,760 --> 00:19:25,199
En nu onze luitenant Stewart dood is,
zul je ook wel de laatste zijn.

143
00:19:26,480 --> 00:19:29,517
Je hebt wat je wilde, jongen.
Hoe voelt dat nou?

144
00:19:30,800 --> 00:19:32,870
Oké. Een prachtige analyse.

145
00:19:32,960 --> 00:19:37,033
= Maar waarom kan ik jou niet doorgronden?
- Spaar je de moeite.

146
00:19:37,120 --> 00:19:39,429
Dodge, daar. Die lijkt helemaal niet op me.

147
00:19:39,520 --> 00:19:41,988
Maar ik snap hem.

148
00:19:42,080 --> 00:19:44,469
Hij zou naakt een vulkaan inlopen

149
00:19:44,560 --> 00:19:48,519
als hij dacht iets te kunnen
leren wat niemand nog weet.

150
00:19:48,600 --> 00:19:50,955
Maar jij.
Jij bent nergens naar op zoek.

151
00:19:51,040 --> 00:19:53,031
Je bent negatief.

152
00:19:53,120 --> 00:19:57,193
- En ik ben niet bereid te sterven.
« Ik wil weten waarom niet.

153
00:19:57,280 --> 00:20:01,319
Jij dacht dat 't leven op aarde
zinloos was. Je minachtte mensen.

154
00:20:01,400 --> 00:20:03,391
Dus wat deed je? Je rende weg.

155
00:20:03,480 --> 00:20:05,869
Nee, nee. Zo was 't niet, Landon.

156
00:20:05,960 --> 00:20:08,235
Ik ben ook op zoek.

157
00:20:08,320 --> 00:20:13,553
Maar mijn dromen zijn niet de jouwe.
Ik heb 't idee dat er ergens in 't heelal

158
00:20:13,640 --> 00:20:16,996
iets beters is dan de mens. Dat moet.

159
00:20:19,200 --> 00:20:21,191
Taylor, kijk hier!

160
00:20:58,640 --> 00:20:59,914
Leven.

161
00:21:14,200 --> 00:21:16,509
Als er een is, zijn er ook andere.

162
00:21:16,600 --> 00:21:18,989
Er moeten er meer zijn.

163
00:21:19,080 --> 00:21:21,071
Laten we ze gaan zoeken.

164
00:23:49,400 --> 00:23:51,391
Kapitein!

165
00:23:52,560 --> 00:23:54,551
Kijk!

166
00:24:09,440 --> 00:24:11,431
Vogelverschrikkers?

167
00:24:12,360 --> 00:24:14,351
Laten we 's kijken.

168
00:24:58,200 --> 00:25:00,191
Laat dat maar zitten.

169
00:26:19,080 --> 00:26:21,196
Taylor!

170
00:26:21,280 --> 00:26:23,271
Kijk hier eens.

171
00:26:47,160 --> 00:26:48,991
Taylor, kijk!

172
00:28:30,120 --> 00:28:32,190
Ze hebben niet veel achtergelaten.

173
00:29:01,160 --> 00:29:03,913
Ze hebben ons tenminste
niet geprobeerd te bijten.

174
00:29:04,920 --> 00:29:07,070
Gezegend zijn de vegetariërs.

175
00:29:13,240 --> 00:29:16,915
Ze zien er min of meer menselijk uit,
alleen zijn ze stom, denk ik.

176
00:29:25,960 --> 00:29:28,520
We: zijn bij de verkeerde halte uitgestapt.

177
00:29:30,120 --> 00:29:34,352
Ik dacht dat jij de optimist was, Landon.
Bekijk het zo.

178
00:29:34,440 --> 00:29:39,833
Als ze niets beters hebben hier,
dan runnen we zo de hele planeet.

179
00:34:29,920 --> 00:34:30,909
Glimlach 's.

180
00:35:09,240 --> 00:35:11,913
Wie had die rare kleren aan?

181
00:35:12,920 --> 00:35:14,911
Hij.

182
00:35:16,520 --> 00:35:18,511
Zal hij het halen?

183
00:35:18,600 --> 00:35:20,909
Ik weet het niet.

184
00:35:21,000 --> 00:35:23,309
Dit beest heeft veel bloed verloren.

185
00:35:29,680 --> 00:35:32,069
Er is hier geen sonde. Zoek er een!

186
00:35:32,160 --> 00:35:34,151
Ja, meneer.

187
00:35:34,240 --> 00:35:36,231
Het is hier smerig, dokter.

188
00:35:36,320 --> 00:35:42,873
Dokter, deze dieren zijn smerig.
Ze stinken en dragen besmettelijke ziekten.

189
00:35:42,960 --> 00:35:44,951
Waarom worden ze eerst niet gewassen?

190
00:35:45,040 --> 00:35:49,909
- Je klinkt niet heel blij met je werk.
« Jk ben hier niet meer dan 'n dierenarts.

191
00:35:50,000 --> 00:35:52,878
Je zou met Dr Zaius over me spreken.

192
00:35:52,960 --> 00:35:56,475
Dat heb ik gedaan. Je weet
hoe hij neerkijkt op chimpansees.

193
00:35:56,560 --> 00:35:58,994
Maar het quotasysteem is afgeschaft.

194
00:35:59,080 --> 00:36:02,277
« Jij hebt 't gemaakt. Waarom ik niet?
- Wat bedoel je?

195
00:36:02,360 --> 00:36:05,955
Ik ben dierenpsycholoog,
dat is alles. We hebben geen autoriteit.

196
00:36:06,040 --> 00:36:09,271
Het gaat je goed af
wat ruimte en apparatuur betreft.

197
00:36:09,360 --> 00:36:13,592
Dat komt omdat Dr Zaius inziet
dat ons werk waardevol is.

198
00:36:13,680 --> 00:36:17,593
We werken hier aan
de fundering van de hersenchirurgie

199
00:36:17,680 --> 00:36:21,673
met de studie van de
hersenfuncties van deze dieren.

200
00:36:21,760 --> 00:36:24,035
Ze zijn nog steeds vies, dokter.

201
00:36:24,120 --> 00:36:26,953
En hun beet is gevaarlijk. Kijk hier maar.

202
00:36:28,320 --> 00:36:30,311
Hou z'n kaak vast.

203
00:36:54,520 --> 00:36:56,988
= Morgen, Dr Zira.
= Morgen, Julius.

204
00:36:57,080 --> 00:36:59,469
- Hoe maakt hij het?
= Geen verandering.

205
00:36:59,560 --> 00:37:02,120
Zodra je de deur opent, begint hij.

206
00:37:04,880 --> 00:37:06,472
Nou zeg!

207
00:37:06,560 --> 00:37:08,551
En wat wil je vanmorgen?

208
00:37:08,640 --> 00:37:11,154
Wil je iets? Kom op. Spreek dan.

209
00:37:11,240 --> 00:37:12,639
Kom op.

210
00:37:12,720 --> 00:37:13,948
Spreek.

211
00:37:14,040 --> 00:37:16,315
Wil je wat suiker, oudje?

212
00:37:18,720 --> 00:37:20,995
Hij kan u pijn doen, dokter.

213
00:37:21,080 --> 00:37:23,389
Doe niet zo raar. Hij is compleet tam.

214
00:37:23,480 --> 00:37:26,392
Ze zijn allemaal tam
totdat ze een hap uit je nemen.

215
00:37:26,480 --> 00:37:29,711
Nou Blauwoog, gaat het beter met je keel?

216
00:37:30,720 --> 00:37:32,711
Het doet nog pijn, hè?

217
00:37:32,800 --> 00:37:35,712
Zie je? Hij blijft doen alsof hij kan praten.

218
00:37:39,040 --> 00:37:41,634
Die Blauwoog is opmerkelijk.

219
00:37:41,720 --> 00:37:44,109
Hij blijft proberen woorden te vormen.

220
00:37:44,200 --> 00:37:46,873
Zo zijn ze nu eenmaal.
Alles wat ze zien doen ze na.

221
00:37:52,040 --> 00:37:53,439
Wat nu?

222
00:37:56,000 --> 00:37:57,991
Het is alsof hij iets wil.

223
00:37:59,520 --> 00:38:01,556
Voorzichtig, dokter.

224
00:38:01,640 --> 00:38:02,834
Wat heb ik gezegd?

225
00:38:02,920 --> 00:38:05,354
Probeer 't nog 'n keer, en ik breek je arm!

226
00:38:07,360 --> 00:38:10,033
Goedemorgen, excellentie.

227
00:38:10,120 --> 00:38:12,111
Dr Zaius.

228
00:38:13,840 --> 00:38:15,831
Goedemorgen, meneer.

229
00:38:16,440 --> 00:38:18,431
Openmaken graag.

230
00:38:18,520 --> 00:38:20,511
Ik ben zo blij dat u kon komen.

231
00:38:20,600 --> 00:38:22,591
Hier is hij, meneer.

232
00:38:24,880 --> 00:38:26,871
Blauwoog.

233
00:38:27,520 --> 00:38:29,511
Laat maar zien. Doe maar.

234
00:38:29,600 --> 00:38:31,591
Laat je truc zien.

235
00:38:31,680 --> 00:38:33,033
Spreek.

236
00:38:33,120 --> 00:38:35,111
Kom dan. Spreek weer.

237
00:38:37,560 --> 00:38:40,597
Zie daar! Niet te geloven!

238
00:38:40,680 --> 00:38:42,671
Ja, amusant.

239
00:38:42,760 --> 00:38:44,751
Een mens die zich als aap gedraagt.

240
00:38:46,960 --> 00:38:50,953
Dr Zaius, ik zou zweren dat hij u antwoordt.

241
00:38:51,040 --> 00:38:53,759
Hij heeft zeker aanleg voor mimiek.

242
00:38:53,840 --> 00:38:56,070
Zeer ongewoon.

243
00:38:56,160 --> 00:38:58,674
Hij gebruikt die oude deken als kleding.

244
00:38:59,920 --> 00:39:03,799
Hoe zou hij t in de
behendigheidstest van Hopkins doen?

245
00:39:03,880 --> 00:39:06,030
Een dier?

246
00:39:06,120 --> 00:39:07,109
Kijk!

247
00:39:07,200 --> 00:39:09,191
Hij beweegt z'n vingers.

248
00:39:09,280 --> 00:39:11,589
Alleen omdat hij u de uwe zag bewegen.

249
00:39:11,680 --> 00:39:14,433
Maar misschien begreep hij ons.

250
00:39:14,520 --> 00:39:17,751
Mensen hebben geen begrip.

251
00:39:17,840 --> 00:39:20,832
Je kunt ze een paar simpele
trucjes leren, Dat is alles.

252
00:39:21,720 --> 00:39:24,553
Ik ben bang dat ik het niet daarmee eens ben.

253
00:39:24,640 --> 00:39:28,792
= Volgens mijn experimenten….
- Dr Zira, ik moet u waarschuwen.

254
00:39:28,880 --> 00:39:32,919
Experimentele hersenchirurgie
op deze wezens is één ding,

255
00:39:33,000 --> 00:39:34,991
en daar sta ik helemaal achter,

256
00:39:35,080 --> 00:39:39,119
maar uw gedragsstudies,
dat is iets heel anders.

257
00:39:39,200 --> 00:39:43,955
De suggestie dat we iets
kunnen leren over de aard van de aap

258
00:39:44,040 --> 00:39:46,474
van de studie van de mens, is pure onzin.

259
00:39:47,520 --> 00:39:49,590
Trouwens, de mens is ons tot last.

260
00:39:49,680 --> 00:39:53,036
Hij maakt al het eten in de bossen op

261
00:39:53,120 --> 00:39:57,432
en migreert daarna naar onze
landbouwgrond en verwoest onze oogst.

262
00:40:00,000 --> 00:40:03,117
Hoe sneller de mens
wordt uitgeroeid, hoe beter.

263
00:40:04,280 --> 00:40:07,033
Het gaat om het voortbestaan van de aap.

264
00:40:18,560 --> 00:40:21,074
Wilde u deze, dokter?

265
00:40:22,160 --> 00:40:24,230
O, ja. Bedankt.

266
00:40:24,320 --> 00:40:27,710
Blauwoog, ik heb een cadeau voor je.

267
00:40:37,760 --> 00:40:39,557
Stop haar bij hem.

268
00:41:31,040 --> 00:41:33,031
Cornelius! Hierboven.

269
00:41:34,440 --> 00:41:36,431
Moet je vanavond werken?

270
00:41:36,520 --> 00:41:37,714
Nee.

271
00:41:37,800 --> 00:41:39,791
Ik ook niet.

272
00:41:43,760 --> 00:41:46,228
O, Cornelius.

273
00:42:01,280 --> 00:42:03,271
Daar is Blauwoog.

274
00:42:04,080 --> 00:42:06,036
Die ene waar ik je over heb verteld.

275
00:42:06,120 --> 00:42:08,714
Waarom is hij zo speciaal?

276
00:42:08,800 --> 00:42:10,233
Kijk maar.

277
00:42:10,320 --> 00:42:11,719
Hallo Blauwoog.

278
00:42:11,800 --> 00:42:13,791
Hoe gaat het met je keel vandaag?

279
00:42:18,640 --> 00:42:21,473
- Kijk! Ze herinnert 't zich!
- Herinnert zich wat?

280
00:42:21,560 --> 00:42:23,551
De bloedtransfusie.

281
00:42:23,640 --> 00:42:24,959
Zira, werkelijk!

282
00:42:25,040 --> 00:42:27,076
Weet je, ze kunnen niet… Kijk uit.

283
00:42:27,160 --> 00:42:28,912
Hier komt nummer een.

284
00:42:29,000 --> 00:42:34,074
Hij zit ergens mee. Hij neust
al twee dagen in het lab rond.

285
00:42:34,160 --> 00:42:36,151
Goedemorgen, Dr Zaius.

286
00:42:36,240 --> 00:42:40,119
- U kent mijn.… Dr Cornelius, mijn verloofde.
= Natuurlijk.

287
00:42:40,200 --> 00:42:45,035
De jonge aap met de schop. Je bent weer
‘n archeologische expeditie aan ‘t plannen.

288
00:42:45,120 --> 00:42:49,159
= Met goedkeuring van de academie.
“ Het project heeft mijn steun nodig.

289
00:42:49,240 --> 00:42:51,231
Ik hoop dat ik daar op kan rekenen.

290
00:42:51,320 --> 00:42:53,880
Cornelius, een vriendelijke waarschuwing.

291
00:42:53,960 --> 00:42:58,715
Zorg ervoor dat je bij je
opgravingen je reputatie niet begraaft.

292
00:43:11,600 --> 00:43:13,830
Bewakers!

293
00:43:13,920 --> 00:43:15,353
Bewakers!

294
00:43:37,000 --> 00:43:38,353
Stop!

295
00:43:38,440 --> 00:43:40,715
Je doet hem pijn!

296
00:43:40,800 --> 00:43:42,791
Neem hem mee naar binnen.

297
00:43:45,040 --> 00:43:48,396
Cornelius, als je 'n ogenblikje hebt

298
00:43:48,480 --> 00:43:52,359
zou ik graag die expeditie
van je in meer detail bespreken.

299
00:43:52,440 --> 00:43:56,319
Natuurlijk. Ik zal m'n aantekeningen
ophalen en dan kom ik direct.

300
00:43:56,400 --> 00:43:59,437
Ik begrijp die dierenpsychologen niet.

301
00:43:59,520 --> 00:44:01,795
Wat wil Dr Zira bewijzen?

302
00:44:01,880 --> 00:44:04,838
Dat de mens getemd kan worden.

303
00:44:41,880 --> 00:44:45,156
- Wat is er gebeurd?
- O, die stommelingen met hun fakkels.

304
00:44:45,240 --> 00:44:47,549
“ Heb je geen zalf?
= |k kijk even.

305
00:44:52,440 --> 00:44:54,510
Het spijt me, Blauwoog.

306
00:45:00,120 --> 00:45:01,075
Julius!

307
00:45:04,000 --> 00:45:05,991
Ik heb 't je gezegd!

308
00:45:06,080 --> 00:45:07,433
Julius, niet doen!

309
00:45:07,520 --> 00:45:09,112
Het maakt niet uit!

310
00:45:09,200 --> 00:45:11,191
Julius, doe hem geen pijn!

311
00:45:13,880 --> 00:45:14,995
Julius!

312
00:45:20,880 --> 00:45:23,110
Geboren dieven, hè?

313
00:45:29,640 --> 00:45:31,517
MIJN NAAM IS TAYLOR

314
00:45:35,400 --> 00:45:38,358
Geef me n halsband en 'n riem.

315
00:45:38,440 --> 00:45:41,876
= Ik neem 'm mee hiervandaan.
- Hij is gewelddadig, dokter.

316
00:45:41,960 --> 00:45:44,872
= Trouwens, het is tegen de regels.
= Doe wat ik zeg!

317
00:45:55,800 --> 00:45:59,918
Je zou me toch niets doen, hè?

318
00:46:19,520 --> 00:46:21,511
Het is een stunt.

319
00:46:21,600 --> 00:46:23,591
Mensen kunnen niet schrijven.

320
00:46:23,680 --> 00:46:25,671
Schat, je bent wetenschapper.

321
00:46:25,760 --> 00:46:27,751
Geloof je je eigen ogen niet?

322
00:46:31,880 --> 00:46:34,110
Waar heb je dat geleerd?

323
00:46:37,200 --> 00:46:38,997
“Jefferson

324
00:46:39,080 --> 00:46:41,913
middelbare school."

325
00:46:47,600 --> 00:46:49,591
"Fort Wayne,

326
00:46:49,680 --> 00:46:51,671
Indiana."

327
00:46:54,520 --> 00:46:57,034
Op die planeet waar je vandaan komt?

328
00:47:03,280 --> 00:47:05,271
Misschien is hij intelligent.

329
00:47:05,360 --> 00:47:07,828
Maar hij is ook gek.

330
00:47:07,920 --> 00:47:09,717
Cornelius.

331
00:47:09,800 --> 00:47:11,791
Cornelius, toe nou.

332
00:47:16,280 --> 00:47:18,999
"Dodge is bij de jacht omgekomen."

333
00:47:19,080 --> 00:47:22,152
"Wat is er gebeurd met... Landon®?"

334
00:47:23,880 --> 00:47:26,314
Ik weet het niet.

335
00:47:26,400 --> 00:47:29,073
Zijn die samen met jou uit de lucht gevallen?

336
00:47:33,200 --> 00:47:35,316
"Niet gevallen. Gevlogen.”

337
00:47:35,400 --> 00:47:37,834
Vliegen is wetenschappelijk onmogelijk.

338
00:47:37,920 --> 00:47:40,992
En zelfs al was het
wel mogelijk, waarom zou je?

339
00:47:41,080 --> 00:47:43,071
Waar zou je naartoe kunnen?

340
00:47:59,200 --> 00:48:01,191
"Hebben jullie kaarten?"

341
00:48:15,240 --> 00:48:18,152
Wij zitten hier. Hier ben je gevangen.

342
00:48:20,560 --> 00:48:22,551
Ben je daar in 't water gevallen?

343
00:48:23,440 --> 00:48:25,431
Je kwam aan land...

344
00:48:25,520 --> 00:48:27,511
Je trok door de woestijn?

345
00:48:28,440 --> 00:48:30,431
Over bergen?

346
00:48:31,200 --> 00:48:33,191
Vele dagen en nachten.

347
00:48:33,280 --> 00:48:35,794
En je bereikte de jungle.

348
00:48:35,880 --> 00:48:38,269
Onmogelijk.

349
00:48:40,080 --> 00:48:43,197
Cornelius, waarom
provoceer je hem toch altijd?

350
00:48:43,280 --> 00:48:48,513
Geen enkel wezen kan in de verboden zone
overleven. Ik weet 't, Ik ben er geweest.

351
00:48:51,000 --> 00:48:52,991
"Hoe verklaar je mij dan?"

352
00:48:53,720 --> 00:48:55,711
Dat kan ik niet.

353
00:48:55,800 --> 00:48:57,791
En ik zal 't ook niet proberen.

354
00:48:59,880 --> 00:49:02,713
Maar hoe zit 't dan met je theorie?

355
00:49:03,560 --> 00:49:06,836
Het bestaan van Taylor
kan die misschien bewijzen.

356
00:49:06,920 --> 00:49:09,115
Wil je dat ik m'n hoofd kwijtraak?

357
00:49:09,200 --> 00:49:12,829
Wees niet zo dwaas. Als 't
waar is, moeten ze 't accepteren.

358
00:49:12,920 --> 00:49:14,911
Nee, dat zullen ze nooit.

359
00:49:15,760 --> 00:49:18,957
Cornelius heeft
‘n briljante hypothese ontwikkeld.

360
00:49:19,040 --> 00:49:21,031
Maar ik heb 't waarschijnlijk fout.

361
00:49:21,120 --> 00:49:24,476
Dat de aap afstamt
van een lagere soort primaat,

362
00:49:24,560 --> 00:49:26,630
misschien de mens.

363
00:49:26,720 --> 00:49:29,029
Tijdens z'n reis naar de verboden zone,

364
00:49:29,120 --> 00:49:33,193
ontdekte hij sporen van 'n beschaving
die ouder was dan mogelijk werd geacht.

365
00:49:33,280 --> 00:49:36,875
- Het bewijs was niet erg overtuigend.
« Dat dacht je toen niet.

366
00:49:36,960 --> 00:49:41,112
Dat was voor Dr Zaius en de halve
academie m'n idee als ketterij bestempelden.

367
00:49:41,200 --> 00:49:43,634
Hoe kan zo'n waarheid ketterij zijn?

368
00:49:43,720 --> 00:49:47,110
Wat als Taylor precies
het bewijs is dat je nodig hebt?

369
00:49:47,200 --> 00:49:49,191
Een mutatie.

370
00:49:49,280 --> 00:49:53,114
Een ontbrekende schakel
tussen de niet ontwikkelde primaten

371
00:49:53,200 --> 00:49:54,792
en de aap.

372
00:49:56,280 --> 00:49:58,589
Hij is nogal prikkelbaar, hè?

373
00:50:00,000 --> 00:50:01,991
“Ik ben geen ontbrekende schakel."

374
00:50:02,080 --> 00:50:06,949
Als hij dat wel is, dan zijn
de heilige geschriften niets meer waard.

375
00:50:07,040 --> 00:50:09,600
Nou, misschien klopt dat wel.

376
00:50:09,680 --> 00:50:13,719
O nee, bedankt.
Met die strijd ga ik me niet bemoeien.

377
00:50:13,800 --> 00:50:17,429
- Cornelius, wees toch sterk!
- Zira, luister naar me!

378
00:50:17,520 --> 00:50:19,795
We hebben een mooie toekomst voor ons.

379
00:50:19,880 --> 00:50:21,950
Trouwen, stimulerende carrières.

380
00:50:22,040 --> 00:50:24,031
Ik ben aan 'n loonsverhoging toe.

381
00:50:25,200 --> 00:50:26,872
Dr Zaius.

382
00:50:28,280 --> 00:50:31,033
Ben je onze afspraak vergeten, Cornelius?

383
00:50:31,120 --> 00:50:33,554
Nee. Ik was m'n aantekeningen aan ‘t pakken.

384
00:50:33,640 --> 00:50:37,838
Je kent Dr Maximus, natuurlijk.
Onze commissaris voor dierenzaken.

385
00:50:37,920 --> 00:50:40,514
Ja. Aangenaam u weer te zien.

386
00:50:40,600 --> 00:50:42,591
Wat is dit?

387
00:50:42,680 --> 00:50:44,671
Een mens, Dr Maximus.

388
00:50:44,760 --> 00:50:48,150
Dat weet ik wel. En u kent de regels.

389
00:50:48,240 --> 00:50:53,109
Geen dieren buiten het kamp,
en helemaal niet zonder riem.

390
00:50:53,200 --> 00:50:57,876
Ja meneer, maar dit wezen
is een speciaal geval.

391
00:50:58,160 --> 00:51:00,390
Waarom speciaal?

392
00:51:00,480 --> 00:51:02,710
We voeren een nieuw experiment uit.

393
00:51:02,800 --> 00:51:05,997
Zou dat niet beter in uw kantoor gaan?

394
00:51:06,080 --> 00:51:07,638
Ja, meneer.

395
00:51:07,720 --> 00:51:10,792
Wachters, breng dit beest
terug naar het kamp.

396
00:51:11,840 --> 00:51:13,239
Wat is dit?

397
00:51:16,200 --> 00:51:18,191
Een speeltje.

398
00:51:18,280 --> 00:51:20,271
Het zweeft op de lucht.

399
00:51:20,360 --> 00:51:21,952
Zira..

400
00:51:22,040 --> 00:51:23,268
Probeer het.

401
00:51:23,360 --> 00:51:25,351
Nonsens.

402
00:51:41,760 --> 00:51:45,639
- Wat is er, luitenant?
- Nummer vier moet naar de operatiekamer.

403
00:51:45,720 --> 00:51:47,597
- Maak hem klaar.
- Hoezo?

404
00:51:47,680 --> 00:51:51,753
- Z'n keel is bijna geheeld.
- De dierenarts wil 'm castreren.

405
00:51:51,840 --> 00:51:55,276
Dr Zira zal niet blij zijn.
Ze wil deze twee laten paren.

406
00:51:55,360 --> 00:52:00,150
Deze bevelen komen van Dr Zaius zelf.
Ze kan er niets aan doen.

407
00:52:14,640 --> 00:52:17,598
Als je eens wist wat ze gingen doen.

408
00:52:19,520 --> 00:52:22,114
Wees nu stil.
Breng me niet in de problemen.

409
00:52:54,160 --> 00:52:58,233
Huil als 't moet,
maar maak 'n eind aan 't verdriet.

410
00:52:58,320 --> 00:53:00,311
Hij leeft weer.

411
00:53:01,160 --> 00:53:04,311
Ja, hij heeft vrede gevonden in de hemel.

412
00:53:05,960 --> 00:53:10,511
Hij was 'n voorbeeld voor ons allen,
een gorilla om nooit te vergeten…

413
00:53:11,360 --> 00:53:15,911
Jager, krijger, beschermer van het geloof.

414
00:53:16,840 --> 00:53:18,831
Geliefde echtgenoot,

415
00:53:18,920 --> 00:53:20,911
geliefde vader,

416
00:53:21,000 --> 00:53:23,514
grootmoedige meester, ja.

417
00:53:24,320 --> 00:53:27,869
Hij was 'n bron van apenvriendelijkheid.

418
00:53:29,600 --> 00:53:36,233
De overledene zei eens tegen me,
"Er is geen aap die ik niet mag.”

419
00:53:37,200 --> 00:53:39,475
Kijk! Het is een mens!

420
00:53:39,560 --> 00:53:42,518
In hemelsnaam! Weg met dat beest!

421
00:53:42,600 --> 00:53:44,591
Pak hem!

422
00:53:47,040 --> 00:53:49,031
Pak hem! Pak hem!

423
00:55:15,440 --> 00:55:17,431
Kom op, Quintus.

424
00:57:24,160 --> 00:57:26,151
- Pak hem!
= Taylor!

425
00:57:26,240 --> 00:57:28,435
- Waarom rende je weg?
- Politie.

426
00:57:28,520 --> 00:57:30,511
Ik heb deze man onder m’n hoede.

427
00:57:30,600 --> 00:57:33,751
Hij is nu in bewaring van
het ministerie van Wetenschap.

428
00:57:33,840 --> 00:57:38,311
Blijf met je smerige poten
van me af, verdomde vuile aap!

429
00:57:47,840 --> 00:57:49,831
Niemand luistert naar me.

430
00:57:52,000 --> 00:57:53,991
Alleen jij.

431
00:57:56,720 --> 00:57:58,711
Jij.

432
00:57:59,440 --> 00:58:01,590
Nova.

433
00:58:01,680 --> 00:58:04,148
Jij.. Nova.

434
00:58:04,240 --> 00:58:06,231
No...

435
00:58:08,200 --> 00:58:10,191
Ja. Ik Tarzan, jij Jane.

436
00:58:18,680 --> 00:58:20,193
Wat doe je?

437
00:58:20,280 --> 00:58:22,748
Laat haar met rust, verdomme!

438
00:58:22,840 --> 00:58:24,831
Waar gaan jullie met haar heen?

439
00:58:34,160 --> 00:58:35,991
Waar gaan jullie met haar heen?

440
00:58:49,320 --> 00:58:52,073
Verdomme! Harig tuig!

441
00:58:52,160 --> 00:58:54,196
Hou je kop, griezel!

442
00:58:54,280 --> 00:58:56,077
Julius, jij...

443
00:58:56,160 --> 00:58:57,752
Ik zei, hou je kop!

444
00:58:57,840 --> 00:58:59,558
Het is een gekkenhuis!

445
00:59:00,520 --> 00:59:02,431
Een gekkenhuis!

446
00:59:14,400 --> 00:59:16,391
Nu heb ik zelfs jou niet.

447
00:59:17,600 --> 00:59:20,068
Stel je voor dat ik iemand nodig heb.

448
00:59:20,160 --> 00:59:23,948
Op aarde was dat nooit het geval.
Er waren wel vrouwen. Veel vrouwen.

449
00:59:24,040 --> 00:59:26,998
Veel... gevrij, maar geen liefde.

450
00:59:27,080 --> 00:59:29,913
Dat was ‘t soort wereld dat we hadden.

451
00:59:30,000 --> 00:59:31,991
Daarom ging ik weg

452
00:59:32,080 --> 00:59:34,833
want er was niemand om voor te blijven.

453
00:59:34,920 --> 00:59:36,911
Heb ik je verteld over Stewart?

454
00:59:37,000 --> 00:59:39,594
Dat was nog 's een lieve meid.

455
00:59:39,680 --> 00:59:42,433
De meest kostbare lading
die we hadden meegenomen.

456
00:59:42,520 --> 00:59:45,910
Ze moest de nieuwe Eva worden.

457
00:59:46,000 --> 00:59:49,470
Met onze hete, vurige hulp natuurlijk.

458
00:59:50,960 --> 00:59:53,997
Waarschijnlijk wel zo goed
dat ze 't niet heeft gehaald.

459
00:59:57,520 --> 00:59:59,511
Ik vraag me af of je van me houdt.

460
00:59:59,600 --> 01:00:02,956
Kun je van iemand houden?

461
01:00:09,240 --> 01:00:11,231
Nou...

462
01:00:11,320 --> 01:00:14,392
Je bent niet zo slim als Stewart, maar

463
01:00:14,480 --> 01:00:16,471
je bent hier het enige meisje.

464
01:00:21,960 --> 01:00:26,158
Kijk 's aan. Ik heb je geleerd te glimlachen.

465
01:01:47,000 --> 01:01:51,039
Het is weken geleden. Wat is er
gebeurd? Waar ben je geweest?

466
01:01:51,120 --> 01:01:53,111
Waarom ben je me niet komen opzoeken?

467
01:01:53,200 --> 01:01:55,191
- Wat is dit?
- Een hoorzitting.

468
01:01:55,280 --> 01:01:57,669
- Wees slim. Wees stil.
- Allemaal staan!

469
01:02:06,800 --> 01:02:07,994
Ga zitten!

470
01:02:10,920 --> 01:02:14,390
Dit ad hoc-tribunaal
van de Nationale Academie is nu in zitting.

471
01:02:14,480 --> 01:02:16,994
De president van de academie zit voor.

472
01:02:17,080 --> 01:02:21,790
Aan m'n rechterhand Dr Maximus,
commissaris voor dierenzaken.

473
01:02:21,880 --> 01:02:26,635
Links Dr Zaius, minister van Wetenschap
en eerste beschermer van ‘t geloof.

474
01:02:26,720 --> 01:02:30,918
En voor de staat, Dr Honorious,
onderminister van Justitie.

475
01:02:34,920 --> 01:02:38,674
Gerechtsdienaar!
Je instructies: maak het beest schoon.

476
01:02:38,760 --> 01:02:41,911
Die vodden die hij draagt geven 'n stank af

477
01:02:42,000 --> 01:02:45,231
die dit tribunaal onwaardig is.

478
01:02:54,360 --> 01:02:56,191
Gaat uw gang,

479
01:02:56,320 --> 01:02:59,278
- Dr Honorious.
= Met uw permissie voorzitter,

480
01:02:59,360 --> 01:03:03,433
het tribunaal heeft 't doel van
dit onderzoek nog niet gedefinieerd.

481
01:03:05,240 --> 01:03:08,437
U vroeg om n gelegenheid
uw zaak te presenteren.

482
01:03:08,520 --> 01:03:10,829
U weet toch wel waarom u hier bent?

483
01:03:10,920 --> 01:03:15,710
Deze mens heeft op z'n minst 't recht
te weten of hij onder beschuldiging staat.

484
01:03:15,800 --> 01:03:16,789
Ik maak bezwaar!

485
01:03:16,880 --> 01:03:19,758
Dit bewijsstuk is inderdaad een mens.

486
01:03:19,840 --> 01:03:22,877
Dus heeft hij geen rechten
onder het apenrecht.

487
01:03:23,240 --> 01:03:25,549
Dr Zira, dit is een mens,

488
01:03:25,640 --> 01:03:29,713
« niet waar?
« Hij lijkt op geen enkele andere mens.

489
01:03:29,800 --> 01:03:31,791
Dat hopen we te bewijzen.

490
01:03:31,880 --> 01:03:35,077
Beantwoord de vraag, Dr Zira.
Is het een mens?

491
01:03:35,160 --> 01:03:38,869
Meneer, misschien
is het de vraag waar het om gaat.

492
01:03:38,960 --> 01:03:41,474
Is het een man, een afwijking,

493
01:03:41,560 --> 01:03:43,551
of een foutje van de natuur?

494
01:03:43,640 --> 01:03:45,631
- Bezwaar!
- Aanvaard.

495
01:03:45,720 --> 01:03:48,792
Nu Dr Zira, u zult in alle eerlijkheid

496
01:03:48,880 --> 01:03:51,599
moeten toegeven
dat de beklaagde geen aap is

497
01:03:51,680 --> 01:03:54,240
en dus geen rechten
heeft onder het apenrecht.

498
01:03:54,320 --> 01:03:56,390
Waarom is hij dan de beklaagde?

499
01:03:56,480 --> 01:03:59,517
Uwe edelachtbaren moeten
hem toch ergens van verdenken.

500
01:04:01,800 --> 01:04:06,032
Dat dier wordt niet berecht.
We ontdoen ons van hem.

501
01:04:06,120 --> 01:04:09,669
Het is wetenschappelijke
ketterij dat hier terechtstaat.

502
01:04:09,760 --> 01:04:11,751
Goed gezegd, Dr Zaius.

503
01:04:11,840 --> 01:04:14,149
Laten we onze vrienden waarschuwen

504
01:04:14,240 --> 01:04:18,233
dat ze hun carrière in gevaar
brengen door dit dier te verdedigen.

505
01:04:19,440 --> 01:04:21,556
Dan zal ik mezelf verdedigen.

506
01:04:25,160 --> 01:04:29,915
Dr Zira, kunt u Blauwoog
zeggen zich stil te houden?

507
01:04:30,000 --> 01:04:32,639
“ Ik heet Taylor!
“ Leg ‘t beest het zwijgen op!

508
01:04:33,920 --> 01:04:35,911
Wacht! Laat me...

509
01:04:38,720 --> 01:04:40,711
Gaat u door, aanklager.

510
01:04:40,800 --> 01:04:44,110
Geleerde rechters,
mijn pleidooi is eenvoudig.

511
01:04:44,200 --> 01:04:46,714
Het is gebaseerd op ons eerste geloofsartikel.

512
01:04:46,800 --> 01:04:50,031
Dat de Almachtige
de aap schiep als z'’n evenbeeld.

513
01:04:50,120 --> 01:04:52,475
Dat Hij hem 'n ziel en verstand gaf.

514
01:04:52,560 --> 01:04:57,793
En hem verkoos boven de andere beesten
en hem meester van de planeet maakte.

515
01:04:57,880 --> 01:05:00,314
Deze heilige waarheden spreken voor zich.

516
01:05:01,160 --> 01:05:03,958
De studie over de aap
moet over de aap gaan.

517
01:05:05,480 --> 01:05:08,597
Maar bepaalde jonge cynici
bestuderen liever de mens.

518
01:05:09,400 --> 01:05:15,396
Ja! Perverse wetenschappers die de
bedrieglijke evolutietheorie aanhangen.

519
01:05:15,480 --> 01:05:18,040
Terzake, Dr Honorious.

520
01:05:18,120 --> 01:05:22,238
De staat beschuldigt Dr Zira
en de corrupte chirurg Galen

521
01:05:22,320 --> 01:05:25,039
van het experimenteren op dit gewonde dier,

522
01:05:25,120 --> 01:05:29,955
door met z'’n hersens en keel te knoeien
om een sprekend monster te produceren.

523
01:05:30,040 --> 01:05:31,393
Dat is een leugen!

524
01:05:31,480 --> 01:05:33,072
Denk erom wat je zegt, madam.

525
01:05:33,160 --> 01:05:36,072
Hebben we ook zijn verstand geschapen?

526
01:05:36,160 --> 01:05:38,151
Deze mens kan niet alleen spreken,

527
01:05:38,240 --> 01:05:40,754
hij kan ook denken! Hij kan redeneren.

528
01:05:42,920 --> 01:05:44,911
Dat kan redeneren?

529
01:05:45,000 --> 01:05:50,358
Met uw toestemming kan ik dit bedrog
ontmaskeren door de verdachte te verhoren.

530
01:05:50,440 --> 01:05:53,716
Gaat uw gang.
Maar laat het niet in 'n klucht verzanden.

531
01:06:00,680 --> 01:06:04,719
Blauwoog, vertel de rechtbank
wat het tweede geloofsartikel is.

532
01:06:06,040 --> 01:06:08,918
Ik weet niets van uw beschaving.
Dat geef ik toe.

533
01:06:09,000 --> 01:06:12,993
Natuurlijk weet hij niets van
onze beschaving, want hij kan niet denken!

534
01:06:14,360 --> 01:06:17,830
Vertel eens, waarom zijn
alle apen gelijk geschapen?

535
01:06:19,040 --> 01:06:21,554
Sommige apen lijken meer gelijk dan andere.

536
01:06:21,640 --> 01:06:22,629
Belachelijk!

537
01:06:22,720 --> 01:06:24,711
Vertel eens, Blauwoog.

538
01:06:24,800 --> 01:06:26,791
Waarom hebben mensen geen ziel?

539
01:06:26,880 --> 01:06:30,839
Wat is het bewijs dat er
iets goddelijks is in het apenbrein?

540
01:06:40,000 --> 01:06:41,991
Lees dit voor me.

541
01:06:51,520 --> 01:06:55,513
Omdat de beschuldigde
zichzelf niet mag verdedigen,

542
01:06:55,600 --> 01:07:00,879
vraagt hij of de volgende verklaring
kan worden voorgelezen.

543
01:07:00,960 --> 01:07:03,428
Leest u het, Dr Cornelius. Lees het voor.

544
01:07:07,200 --> 01:07:11,512
"Ik ben hier van een planeet
in een ander zonnestelsel gekomen."

545
01:07:11,600 --> 01:07:14,034
"Ik ben ontdekkingsreiziger in de ruimte.”

546
01:07:14,120 --> 01:07:16,554
Stop daar. Laat me dat blad zien.

547
01:07:23,920 --> 01:07:25,876
Het is een grap.

548
01:07:25,960 --> 01:07:27,598
Een zeer onkiese grap.

549
01:07:27,680 --> 01:07:30,353
Is 't een grap de waarheid
rond deze man te zoeken?

550
01:07:30,440 --> 01:07:37,391
Volgens u is er 'n ruimteschip gezonken
in een binnenzee in de oostelijke woestijn.

551
01:07:37,480 --> 01:07:41,029
U zegt dat er twee andere
intelligente mensen bij Blauwoog waren

552
01:07:41,120 --> 01:07:42,997
toen hij gevangen werd genomen.

553
01:07:43,080 --> 01:07:44,957
Dat beweert hij.

554
01:07:45,880 --> 01:07:50,317
Voorzitter,
ik geloof dat de aanklager Blauwoog

555
01:07:50,400 --> 01:07:55,633
en alle andere overlevende mensen
uit de jacht bij elkaar heeft gebracht.

556
01:07:55,720 --> 01:07:57,472
Dat klopt, Dr Zaius.

557
01:07:57,560 --> 01:07:59,551
Mooi.

558
01:07:59,640 --> 01:08:02,473
Dan stel ik voor
dat we een kijkje gaan nemen.

559
01:08:39,440 --> 01:08:41,510
Dat is hem! Dat is Landon!

560
01:08:41,600 --> 01:08:43,909
- Welke?
« Die lange achteraan.

561
01:08:45,920 --> 01:08:49,435
Erken je verwantschap met deze wezens?

562
01:08:49,520 --> 01:08:53,115
= Met een van ze, ja.
“ |dentificeer hem dan. Spreek met hem.

563
01:08:55,080 --> 01:08:57,071
Landon?

564
01:08:58,200 --> 01:08:59,189
Landon.

565
01:09:04,320 --> 01:09:06,550
O! Ze hebben in 'm gesneden!

566
01:09:09,040 --> 01:09:11,031
Wist jij hiervan?

567
01:09:11,120 --> 01:09:14,635
Nee, Ik zweer het.
Ik heb hem nog nooit gezien.

568
01:09:14,720 --> 01:09:16,711
Maar ze...

569
01:09:18,320 --> 01:09:19,389
Jij hebt 't gedaan.

570
01:09:20,520 --> 01:09:23,432
Jij hebt zijn hersens
opengesneden, vuile baviaan!

571
01:09:23,520 --> 01:09:25,511
Stop hem!

572
01:09:36,280 --> 01:09:37,759
Breng hem naar binnen!

573
01:10:17,480 --> 01:10:20,472
Voorzitter, een korte toelichting.

574
01:10:20,560 --> 01:10:23,199
Het menselijke exemplaar dat u buiten zag

575
01:10:23,280 --> 01:10:26,636
heeft bij de jacht
'n schedelfractuur opgelopen.

576
01:10:26,720 --> 01:10:31,714
Twee voortreffelijke dierenchirurgen
hebben onder mijn leiding z'n leven gered.

577
01:10:31,800 --> 01:10:34,234
Maar het beest kon niet spreken natuurlijk.

578
01:10:34,320 --> 01:10:36,311
Hij zal ook nooit spreken.

579
01:10:36,400 --> 01:10:38,197
Dat heb jij gedaan, verdomme!

580
01:10:38,280 --> 01:10:42,114
Je hebt z'n geheugen en identiteit
weggehaald. Dat wil je bij mij ook doen!

581
01:10:42,200 --> 01:10:43,918
Snoer het beest de mond!

582
01:10:44,000 --> 01:10:45,991
Schoft!

583
01:10:49,000 --> 01:10:54,028
Met ‘t welnemen van ‘t tribunaal geef ik toe
dat hij niet van ‘n andere planeet kan zijn.

584
01:10:54,120 --> 01:10:58,193
Maar een ding staat vast. Hij moet
ergens uit de verboden zone komen.

585
01:10:58,280 --> 01:11:02,671
Hij heeft het gebied nauwkeurig beschreven,
want ik ben er geweest.

586
01:11:02,760 --> 01:11:04,751
Ben jij in de verboden zone geweest?

587
01:11:04,840 --> 01:11:06,068
Jawel.

588
01:11:06,160 --> 01:11:08,628
Een jaar geleden. Met officiële toestemming.

589
01:11:08,720 --> 01:11:12,838
Hij ging z'n bevelen te buiten.
Z'n reisvergunning is direct ingetrokken.

590
01:11:12,920 --> 01:11:14,911
Ja, dat is waar. Dankzij u.

591
01:11:15,000 --> 01:11:17,514
Maar niet voordat ik bewijs had ontdekt

592
01:11:17,600 --> 01:11:22,116
van een apenbeschaving uit 'n tijd
lang voor de heilige geschriften.

593
01:11:22,200 --> 01:11:25,795
Ik maak bezwaar!
Dit is blasfemisch en niet relevant!

594
01:11:25,880 --> 01:11:31,398
Aanvaard. Je archeologische theorieën
hebben geen betrekking op dit wezen.

595
01:11:31,480 --> 01:11:34,358
Laat ze praten, voorzitter. Laat ze praten.

596
01:11:34,440 --> 01:11:38,718
Heren, onze theorieën
hebben wel betrekking op zijn identiteit.

597
01:11:38,800 --> 01:11:40,597
Hoe?

598
01:11:40,680 --> 01:11:44,036
Laten we aannemen wat logisch lijkt,

599
01:11:44,120 --> 01:11:47,078
dat het verhaal
van de gevangene niet waar is.

600
01:11:47,160 --> 01:11:50,391
Maar als hij niet van een andere planeet komt,

601
01:11:50,480 --> 01:11:53,358
dan moet hij van de onze komen.

602
01:11:54,840 --> 01:11:57,752
Ja! Als dierenpsycholoog heb ik

603
01:11:57,840 --> 01:12:03,119
geen fysiologische kenmerken gevonden
die verklaren waarom mensen niet praten.

604
01:12:03,200 --> 01:12:04,952
- Bezwaar!
- Aanvaard!

605
01:12:05,040 --> 01:12:10,034
Hun spreekorganen voldoen.
Het gebrek zit hem in de hersens.

606
01:12:10,120 --> 01:12:12,111
- Bezwaar!
- Aanvaard!

607
01:12:12,200 --> 01:12:15,636
Aanvaard alle bezwaren,
maar accepteer de waarheid!

608
01:12:15,720 --> 01:12:18,109
Ja! Zie dit wonder!

609
01:12:18,200 --> 01:12:22,751
Deze levende paradox! Deze ontbrekende
schakel in n evolutionaire keten!

610
01:12:22,840 --> 01:12:24,398
Stilte!

611
01:12:24,480 --> 01:12:25,913
Jullie gaan te ver.

612
01:12:26,000 --> 01:12:28,275
Dit roept om een aanklacht.

613
01:12:28,360 --> 01:12:33,275
Ja. De staat beschuldigt Dr Zira en Cornelius
van minachting voor dit tribunaal,

614
01:12:33,360 --> 01:12:36,272
van onruststokerij en
wetenschappelijke ketterij.

615
01:12:36,360 --> 01:12:38,351
Zo wordt het verordend.

616
01:12:38,440 --> 01:12:42,592
Dit tribunaal zal het bewijs
onderzoeken en een oordeel vellen.

617
01:12:42,680 --> 01:12:46,229
Wat betreft de voorgestelde
aanklacht en de beschikking

618
01:12:46,320 --> 01:12:48,709
van het betreffende wezen,

619
01:12:48,800 --> 01:12:51,633
is deze zitting nu geschorst.

620
01:13:36,280 --> 01:13:38,271
Wacht buiten.

621
01:13:48,640 --> 01:13:50,631
Het vonnis is bekend.

622
01:13:52,160 --> 01:13:57,439
Jij en je twee apenvrienden
en sponsors zijn vrij op borgtocht.

623
01:13:57,520 --> 01:14:00,512
Maar ze zullen spoedig
worden berecht voor ketterij.

624
01:14:00,600 --> 01:14:02,591
En ik?

625
01:14:02,680 --> 01:14:06,116
Jouw zaak was voorbeschikt.

626
01:14:06,200 --> 01:14:08,919
Je hebt de staat
eigenlijk een dienst bewezen

627
01:14:09,000 --> 01:14:13,710
want je hebt 't mogelijk gemaakt
om Zira en Cornelius bloot te stellen.

628
01:14:13,800 --> 01:14:17,713
Nu heeft het tribunaal
je aan mij overgedragen

629
01:14:17,800 --> 01:14:19,791
voor de definitieve afhandeling.

630
01:14:21,080 --> 01:14:23,275
Begrijp je wat dat betekent?

631
01:14:24,320 --> 01:14:25,514
Nee.

632
01:14:25,600 --> 01:14:27,989
Om te beginnen, castratie.

633
01:14:28,080 --> 01:14:32,631
Daarna experimentele chirurgie
aan de spraakorganen, de hersenen.

634
01:14:32,800 --> 01:14:35,394
Uiteindelijk een soort levende dood.

635
01:14:38,000 --> 01:14:39,991
Maar...

636
01:14:41,360 --> 01:14:43,954
„ik zou je gratie kunnen verlenen.

637
01:14:44,760 --> 01:14:47,194
Daarom heb ik je vanavond hier geroepen.

638
01:14:48,640 --> 01:14:52,679
Zeg me wie je echt bent
en waar je vandaan komt

639
01:14:52,760 --> 01:14:54,955
en niemand krenkt ‘n haar op je hoofd.

640
01:14:55,040 --> 01:14:57,508
Ik heb 't u tijdens die zitting verteld.

641
01:14:57,600 --> 01:14:59,591
Dat was een leugen!

642
01:14:59,680 --> 01:15:01,671
Waar is je stam?

643
01:15:01,760 --> 01:15:03,751
Mijn stam!

644
01:15:03,840 --> 01:15:07,116
Ze leven op een andere planeet
in een ander zonnestelsel.

645
01:15:07,200 --> 01:15:10,510
Ook al lieg je, ontvallen je enkele waarheden.

646
01:15:10,600 --> 01:15:14,798
Die mythische gemeenschap
waar je vandaan zou komen, Fort Wayne.

647
01:15:14,880 --> 01:15:16,871
- Wat is daarmee?
- Een fort!

648
01:15:17,640 --> 01:15:20,996
Onbewust heb je
een strijdlustige naam gekozen.

649
01:15:21,080 --> 01:15:23,071
Waar ben je opgevoed?

650
01:15:24,000 --> 01:15:30,553
Dus u gelooft niet dat ik
‘n monster ben dat Dr Zira geschapen heeft?

651
01:15:30,640 --> 01:15:32,631
Absoluut niet.

652
01:15:34,560 --> 01:15:36,949
Je bent een mutant.

653
01:15:37,040 --> 01:15:40,953
Dat is wat Zira en Cornelius zeggen.
Wat u zegt is ketterij, dokter.

654
01:15:41,040 --> 01:15:43,031
Natuurlijk!

655
01:15:43,120 --> 01:15:46,908
Stel dat ik een mutant ben.
Hoe kan één mutant

656
01:15:47,000 --> 01:15:50,072
= u zo in paniek brengen?
- Omdat je niet de enige bent.

657
01:15:50,160 --> 01:15:53,516
- Landon is er ook nog.
= O, dus dan geeft u toe...

658
01:15:53,600 --> 01:15:57,957
Ik geef toe dat als er een mutant is,
er waarschijnlijk meer zijn.

659
01:15:58,040 --> 01:16:00,235
Een heel nest vol.

660
01:16:00,320 --> 01:16:02,390
Waar is je nest, Taylor?

661
01:16:02,480 --> 01:16:04,471
Waar zijn jullie vrouwen?

662
01:16:04,560 --> 01:16:06,551
Bedankt.

663
01:16:06,640 --> 01:16:08,676
Bedankt dat u me Taylor noemt.

664
01:16:08,760 --> 01:16:10,751
Dr Zaius,

665
01:16:10,840 --> 01:16:12,831
ik weet wie ik ben.

666
01:16:12,920 --> 01:16:14,911
Maar wie bent u?

667
01:16:15,000 --> 01:16:18,709
Hoe is deze omgekeerde
beschaving in godsnaam begonnen?

668
01:16:18,800 --> 01:16:21,917
Noem het gerust omgekeerd,

669
01:16:22,000 --> 01:16:24,309
want jij bevindt je op 't laagste niveau.

670
01:16:24,400 --> 01:16:26,391
En meer verdien je niet.

671
01:16:28,760 --> 01:16:31,672
Onze oostelijke woestijn is nooit verkend

672
01:16:32,320 --> 01:16:36,552
omdat we altijd dachten
dat daar geen leven kon bestaan.

673
01:16:36,640 --> 01:16:39,677
Taylor, red jezelf!

674
01:16:39,760 --> 01:16:44,436
Zeg of er nog een oerwoud
aan de andere kant van de verboden zone is?

675
01:16:44,520 --> 01:16:46,670
Ik weet ‘t niet.

676
01:16:46,760 --> 01:16:51,675
Als je soortgenoten van je beschermt,
kost dat je je eigen identiteit.

677
01:16:51,760 --> 01:16:53,751
Ik bescherm niemand.

678
01:16:53,840 --> 01:16:56,354
Dit is krankzinnig! Wat heb ik gedaan?

679
01:17:02,080 --> 01:17:04,310
Je vormt een bedreiging.

680
01:17:04,400 --> 01:17:06,595
Een wandelende pestbuil!

681
01:17:06,680 --> 01:17:09,478
Ik weet wie je bent, Taylor.

682
01:17:11,400 --> 01:17:15,029
Ik geef je maar zes uur
om 'n volledige bekentenis te geven.

683
01:17:15,120 --> 01:17:17,873
Daarna gebruik ik chirurgie
om hem los te krijgen,

684
01:17:17,960 --> 01:17:19,279
Wachters!

685
01:17:19,360 --> 01:17:22,477
Oké. U kunt stukken
uit me snijden. U hebt de overhand.

686
01:17:22,560 --> 01:17:24,755
Breng hem terug naar z’n kooi.

687
01:17:24,840 --> 01:17:26,796
Maar u doet het uit angst!

688
01:17:26,880 --> 01:17:31,590
Vergeet niet dat u bang voor me bent!
Waar bent u bang voor, dokter?

689
01:17:52,600 --> 01:17:54,591
Bent u Julius?

690
01:17:54,680 --> 01:17:58,559
- Wie bent u?
« Ik ben van dierenzaken.

691
01:18:00,760 --> 01:18:03,274
Dat mannetje moet naar de dierentuin.

692
01:18:03,360 --> 01:18:05,032
Zo laat?

693
01:18:05,120 --> 01:18:06,758
Wie zegt dat?

694
01:18:06,840 --> 01:18:09,035
Wordt jou niets verteld?

695
01:18:09,120 --> 01:18:12,795
De antivivisectiebeweging is in verzet.

696
01:18:12,880 --> 01:18:16,668
Ze gaan dit beest redden
van die slachters in het lab.

697
01:18:16,760 --> 01:18:20,799
Als hij kan spreken, hoort hij
in ‘n dierentuin. Maar wat er zal gebeuren

698
01:18:20,880 --> 01:18:25,112
is dat 'n geldwolf hem in 't circus
stopt, zodat we moeten betalen.

699
01:18:25,200 --> 01:18:27,873
Hou op met je toespraken
en laat me het bevel zien!

700
01:18:43,000 --> 01:18:45,389
Dit bevel is niet geldig.

701
01:18:46,480 --> 01:18:49,119
Het moet ook
door Dr Zaius worden ondertekend.

702
01:18:50,040 --> 01:18:51,075
Pak hem!

703
01:18:56,560 --> 01:18:57,754
Wie ben je?

704
01:18:57,840 --> 01:18:59,831
Dus je kunt echt praten!

705
01:18:59,920 --> 01:19:03,071
Ik ben 't neefje van Dr Zira.
Deze ontvoering was haar idee.

706
01:19:03,160 --> 01:19:05,310
Je gaat niet echt naar de dierentuin.

707
01:19:05,400 --> 01:19:07,516
Dat zeggen we als iemand ons aanhoudt.

708
01:19:07,600 --> 01:19:09,591
Haal me hieruit.

709
01:19:11,520 --> 01:19:13,829
We moeten ons haasten!

710
01:19:16,760 --> 01:19:18,239
Zij gaat ook mee.

711
01:19:18,320 --> 01:19:21,073
- Zira wil je vrouwtje niet.
« Ik wel.

712
01:19:22,000 --> 01:19:24,753
Als je er op staat,
maar ik neem geen bevelen aan.

713
01:19:24,840 --> 01:19:26,831
Oké. Kom op! We gaan!

714
01:19:48,640 --> 01:19:52,428
- Je moest haar niet meenemen!
« Hij wilde haar niet achterlaten.

715
01:19:52,520 --> 01:19:54,511
Nou ja, oké. Kom op!

716
01:20:01,920 --> 01:20:05,276
“ Hier. Doe dit aan.
« Heb je geen kleren voor me?

717
01:20:05,360 --> 01:20:07,669
Wat had je verwacht? Een nieuw apenpak?

718
01:20:08,600 --> 01:20:11,717
« Dit stinkt!
- Nou, jij ook. Net als alle mensen.

719
01:20:11,800 --> 01:20:15,952
Taylor, vergeet niet dat mensen
er voor de meeste apen eender uitzien.

720
01:20:16,040 --> 01:20:20,238
Dus doe het aan en wees stil,
dan lukt het misschien. Schiet op!

721
01:21:09,080 --> 01:21:11,355
Cornelius!

722
01:21:19,440 --> 01:21:20,634
Hoe is ‘t gegaan?

723
01:21:23,040 --> 01:21:24,109
Kom op!

724
01:21:24,200 --> 01:21:26,191
Laat me eruit!

725
01:21:34,840 --> 01:21:37,274
Taylor, nu zijn we allemaal voortvluchtig.

726
01:21:37,360 --> 01:21:40,033
Heb je geen wapens®? Geen geweren?

727
01:21:40,120 --> 01:21:42,190
De beste. Maar die hebben we niet nodig.

728
01:21:42,280 --> 01:21:44,589
Blij dat te horen. Ik wil er toch een.

729
01:21:53,120 --> 01:21:55,475
Taylor, ik leid deze expeditie!

730
01:21:55,560 --> 01:21:59,269
Wat leuk voor je. Maar je hebt
geen leiding over mij. Niet meer.

731
01:21:59,360 --> 01:22:01,351
Mij vangen ze niet meer.

732
01:22:03,280 --> 01:22:06,352
- Zoals je wilt.
- Dr Zaius leek te denken dat er

733
01:22:06,440 --> 01:22:09,159
nog 'n jungle was voorbij de verboden zone.

734
01:22:09,240 --> 01:22:11,231
Daar ga ik naartoe. En jullie?

735
01:22:11,320 --> 01:22:14,039
Cornelius en ik
worden beschuldigd van ketterij.

736
01:22:14,120 --> 01:22:17,954
We moeten onze theorieën bewijzen
als we willen worden vrijgesproken.

737
01:22:18,040 --> 01:22:20,190
Gaan Jullie terug naar de verboden zone?

738
01:22:20,280 --> 01:22:23,397
We gaan naar
de opgravingen van verleden jaar.

739
01:22:23,480 --> 01:22:25,630
Drie dagen rijden door de woestijn.

740
01:22:25,720 --> 01:22:28,757
Dicht bij waar jij zegt
dat je van je planeet aankwam.

741
01:22:28,840 --> 01:22:32,469
« Je gelooft me nog steeds niet, hè?
“ Het is 'n omweg naar Dead Lake.

742
01:22:32,560 --> 01:22:34,551
- Wat is er te zien?
- Niet veel,

743
01:22:34,640 --> 01:22:39,919
Een leeg reddingsvlot. Misschien
'n vlaggetje, 't embleem van m'n landgenoten.

744
01:22:40,920 --> 01:22:43,718
Het terrein rond dat meer is giftig.

745
01:22:43,800 --> 01:22:46,473
Er is geen vers water, geen begroeiing, niets.

746
01:22:50,440 --> 01:22:54,513
Toch bedankt dat jullie me hebben gered.
Dat zal jullie problemen geven,

747
01:22:56,160 --> 01:22:59,869
We: zitten al in de problemen
vanaf 't moment dat we je kennen.

748
01:23:02,680 --> 01:23:04,671
Waar wijst ze naar?

749
01:23:04,760 --> 01:23:07,672
Dit moet dicht bij haar
thuis zijn, Ze kent ‘t hier.

750
01:23:11,560 --> 01:23:13,835
Nova, nee. Nova!

751
01:23:13,920 --> 01:23:16,753
Nova, je kunt daar niet heen!
Het is niet veilig!

752
01:23:20,560 --> 01:23:25,111
We moeten gaan. Als de politie ons op 't
spoor komt, kunnen ze ons tot hier volgen.

753
01:23:25,200 --> 01:23:28,795
Goed. Laten we 't water en
de provisie in de wagen doen.

754
01:24:37,800 --> 01:24:39,791
Cornelius!

755
01:24:42,880 --> 01:24:44,871
Waar stroomt deze rivier heen?

756
01:24:44,960 --> 01:24:49,795
Naar een zee 'n paar kilometer verderop.
Daar zijn ook de opgravingen.

757
01:24:49,880 --> 01:24:51,871
En verderop?

758
01:24:51,960 --> 01:24:55,669
Dat weet ik niet. Je kan
bij vloed niet langs de kust rijden

759
01:24:55,760 --> 01:24:58,513
en we hadden geen boten
op de laatste expeditie.

760
01:24:58,600 --> 01:25:02,832
Je hebt me nooit verteld
waarom je dit de verboden zone noemt.

761
01:25:02,920 --> 01:25:08,313
Dat weet niemand. Het is een oud taboe,
het staat in de heilige geschriften.

762
01:25:08,400 --> 01:25:11,437
De wetgever verklaarde
dat dit hele gebied dodelijk was.

763
01:25:13,600 --> 01:25:15,591
Moeten we niet verder?

764
01:25:16,200 --> 01:25:18,191
Daar ben ik voor.

765
01:26:43,320 --> 01:26:45,311
Nou? Wat vind je ervan?

766
01:26:50,080 --> 01:26:52,594
Waarom heb je je haar eraf gekrabd?

767
01:26:52,680 --> 01:26:56,309
In mijn wereld hadden alleen
jongeren van jouw leeftijd 'n baard.

768
01:26:57,080 --> 01:26:58,559
Een baard?

769
01:26:58,640 --> 01:27:00,631
Ik hou niet van dat soort grillen.

770
01:27:01,480 --> 01:27:06,076
Op de een of andere manier
zie je er minder intelligent uit.

771
01:27:07,000 --> 01:27:09,514
Wanneer laat je me zien wat er in die grot zit?

772
01:27:09,600 --> 01:27:11,591
Nu, als je wilt.

773
01:27:30,600 --> 01:27:31,635
Cornelius!

774
01:27:41,880 --> 01:27:45,316
- Lucius, niet schieten!
- Jullie staan allemaal onder arrest!

775
01:27:49,400 --> 01:27:54,474
Als er nog meer geschoten wordt, Dr Zaius,
bent u de eerste die eraan gaat, geloof me.

776
01:27:54,560 --> 01:27:57,074
Jij voert 't bevel niet. Leg dat geweer neer.

777
01:27:57,160 --> 01:27:58,309
Hou je mond!

778
01:27:58,400 --> 01:28:00,277
Prima.

779
01:28:00,360 --> 01:28:01,679
Laat je wapens zakken.

780
01:28:01,760 --> 01:28:05,275
Zeg dat ze zich achter de rotsen
terugtrekken, buiten bereik.

781
01:28:06,000 --> 01:28:07,991
Terugtrekken!

782
01:28:12,600 --> 01:28:14,591
Hoe wist u dat we hier zouden komen?

783
01:28:14,680 --> 01:28:19,151
Dat was niet moeilijk. Alleen 'n afvallige
zou naar de verboden zone vluchten.

784
01:28:19,240 --> 01:28:22,312
En alleen 'n gek
zou een geweer aan 'n dier geven.

785
01:28:23,240 --> 01:28:26,232
Ik zie dat je het vrouwtje
van je soort hebt meegenomen.

786
01:28:26,320 --> 01:28:29,915
Ik realiseerde me niet
dat de mens monogaam kon zijn.

787
01:28:30,000 --> 01:28:32,798
Op deze planeet is dat niet zo moeilijk.

788
01:28:33,120 --> 01:28:36,715
Ik vraag jullie
je onbezonnen gedrag te heroverwegen.

789
01:28:36,800 --> 01:28:41,999
Als jullie worden veroordeeld wegens
ketterij, krijg je hoogstens twee jaar,

790
01:28:42,080 --> 01:28:47,074
maar als jullie die geweren op me gericht
houden, zul je hangen wegens hoogverraad.

791
01:28:47,160 --> 01:28:49,720
We wilden geen verraad plegen.

792
01:28:49,800 --> 01:28:53,759
Maar daarboven in de rotsen
bevindt zich 'n enorme grot,

793
01:28:53,840 --> 01:28:57,719
met een fantastische schat
aan fossielen en gebruiksvoorwerpen.

794
01:28:57,800 --> 01:29:01,349
Ik heb wat van je fossielen en
voorwerpen gezien. Waardeloos!

795
01:29:01,440 --> 01:29:03,431
Een echte minister van Wetenschap.

796
01:29:03,520 --> 01:29:06,512
Moreel verplicht de grenzen
van de kennis te verleggen.

797
01:29:06,600 --> 01:29:10,195
« Taylor, alsjeblieft!
- Alleen is hij ook beschermer van ‘t geloof.

798
01:29:10,280 --> 01:29:14,353
Er bestaat geen tegenstelling
tussen geloof en echte wetenschap.

799
01:29:14,440 --> 01:29:17,716
- Bent u bereid dat op de proef te stellen?
« Jk zou liever...

800
01:29:17,800 --> 01:29:21,839
Rustig maar. Jullie hebben mij gered.
Misschien kan ik jullie redden.

801
01:29:21,920 --> 01:29:23,911
Wat stel je voor?

802
01:29:24,680 --> 01:29:27,717
Wanneer zijn die
geschriften van jullie geschreven?

803
01:29:27,800 --> 01:29:29,518
1200 jaar geleden.

804
01:29:29,600 --> 01:29:34,435
Oké. Als zij bewijzen dat die
geschriften niet de hele waarheid vertellen,

805
01:29:34,520 --> 01:29:39,310
en echte bewijzen vinden van
‘n andere beschaving uit 'n ver verleden,

806
01:29:39,400 --> 01:29:40,799
laat u ze dan gaan?

807
01:29:40,880 --> 01:29:43,348
- Natuurlijk.
« Laten we naar de grot gaan.

808
01:29:48,480 --> 01:29:51,677
Het spijt me, Lucius.
Blijf hier en bewaak het kamp.

809
01:29:51,760 --> 01:29:54,752
Je geeft altijd bevelen,
net als alle volwassenen.

810
01:29:54,840 --> 01:29:57,274
Rustig. Je krijgt 't allemaal later te zien.

811
01:30:56,840 --> 01:30:59,274
Laat je bewijs zien, Cornelius.

812
01:30:59,360 --> 01:31:04,354
Op dit niveau kwam ik sporen
van een vroeg aapwezen tegen.

813
01:31:04,440 --> 01:31:09,912
In feite 'n fase van primitieve barbaarsheid
van zo'n 1300 jaar geleden.

814
01:31:10,000 --> 01:31:15,358
Op dit niveau ontdekte ik
snijgereedschap en speerpunten van kwarts

815
01:31:15,440 --> 01:31:18,796
en de versteende botten
van vleesetende gorilla's.

816
01:31:19,560 --> 01:31:23,838
Maar de voorwerpen die hier liggen

817
01:31:25,200 --> 01:31:27,998
zijn op dit niveau gevonden,

818
01:31:28,080 --> 01:31:31,038
en zijn van 700 jaar eerder.

819
01:31:31,120 --> 01:31:33,111
Dat is de paradox.

820
01:31:33,200 --> 01:31:36,670
Want de oudere beschaving
is verder ontwikkeld.

821
01:31:36,760 --> 01:31:40,469
Toegegeven, veel van deze
objecten zijn niet geïdentificeerd.

822
01:31:40,560 --> 01:31:44,599
Maar ze zijn duidelijk gemaakt
door wezens met kennis van metallurgie.

823
01:31:44,680 --> 01:31:48,719
En het feit dat veel van deze
instrumenten ons onbekend zijn

824
01:31:48,840 --> 01:31:53,197
duidt op 'n beschaving die in bepaalde
opzichten de gelijke is van de onze.

825
01:31:53,280 --> 01:31:55,714
Een deel van de bewijzen is onbetwistbaar.

826
01:31:55,800 --> 01:31:59,429
Spreek niet in absolute termen
tegen me. Het is wel betwistbaar!

827
01:32:00,640 --> 01:32:02,312
Mijn excuses.

828
01:32:02,400 --> 01:32:06,393
Je dateringsmethoden zijn
op z’n minst gezegd onnauwkeurig.

829
01:32:06,480 --> 01:32:10,234
Ik heb geologen onder me die
om je speculaties zouden lachen.

830
01:32:10,320 --> 01:32:12,311
Maar we hebben ook de pop.

831
01:32:12,400 --> 01:32:14,391
Wat?

832
01:32:14,480 --> 01:32:16,869
Hij ligt daar. De menselijke pop.

833
01:32:23,280 --> 01:32:27,398
Wat bewijst dat? Mijn kleindochter
speelt met menselijke poppen.

834
01:32:29,080 --> 01:32:31,833
Hij werd gevonden
naast het kaakbeen van ‘n mens

835
01:32:31,920 --> 01:32:35,435
en er is hier
geen enkele apenfossiel gevonden.

836
01:32:35,520 --> 01:32:37,511
Je conclusie is voorbarig.

837
01:32:37,600 --> 01:32:40,637
Ben je je heilige geschrift
vergeten? De dertiende rol?

838
01:32:40,720 --> 01:32:45,555
"En Proteus bracht 't rechtopstaande beest
naar de tuin en ketende hem aan 'n boom,

839
01:32:45,640 --> 01:32:49,758
- en de kinderen hielden hem voor de mal."
= Nee, ik ben het niet vergeten.

840
01:32:49,840 --> 01:32:54,152
Een tijdlang hielden
de ouden de mens als huisdier

841
01:32:54,240 --> 01:32:58,074
totdat onze wetgever bewees
dat de mens niet kan worden getemd.

842
01:32:58,960 --> 01:33:03,795
Blijf graven, Cornelius. Je zult sporen
vinden van de meester van dit huis.

843
01:33:05,160 --> 01:33:07,355
Een aap.

844
01:33:09,680 --> 01:33:11,238
Wat doe je?

845
01:33:11,320 --> 01:33:14,198
Een vergaan leven reconstrueren.

846
01:33:15,760 --> 01:33:19,036
Deze dingen werden op hetzelfde
niveau gevonden als de pop?

847
01:33:20,440 --> 01:33:22,829
Hun eigenaar was er vast slecht aan toe.

848
01:33:22,920 --> 01:33:24,638
Hij had valse tanden.

849
01:33:25,600 --> 01:33:27,591
Een monocle.

850
01:33:28,320 --> 01:33:30,675
Z'n hart ging achteruit.

851
01:33:31,400 --> 01:33:35,996
Tegen ‘t einde liet hij
er deze kunstklep inzetten.

852
01:33:38,000 --> 01:33:40,719
Ik zeg niet dat het
‘n man was zoals ik die kende,

853
01:33:40,800 --> 01:33:44,679
maar hij moet nauw verwant
zijn geweest. Hij had dezelfde zwaktes.

854
01:33:45,240 --> 01:33:47,231
Het was een zwak,

855
01:33:47,320 --> 01:33:49,311
breekbaar dier.

856
01:33:49,400 --> 01:33:51,391
Maar hij was hier voor jullie

857
01:33:51,480 --> 01:33:53,471
en hij was beter dan jullie.

858
01:33:53,560 --> 01:33:59,157
Dat is waanzin! Ik heb alternatieve
beschrijvingen voor al deze dingen

859
01:33:59,240 --> 01:34:02,073
die net zo ingenieus zijn als de jouwe.

860
01:34:02,160 --> 01:34:04,913
Maar dat zou giswerk zijn, geen bewijs.

861
01:34:05,000 --> 01:34:06,831
Mama!

862
01:34:13,360 --> 01:34:15,510
Mama!

863
01:34:17,720 --> 01:34:21,759
Dr Zaius, zou een aap
een menselijke pop maken

864
01:34:21,840 --> 01:34:23,273
die praat?

865
01:34:27,800 --> 01:34:28,869
Lucius!

866
01:34:31,400 --> 01:34:33,391
Vuile...

867
01:34:33,480 --> 01:34:34,708
Nova!

868
01:34:54,320 --> 01:34:55,435
Nova!

869
01:35:31,560 --> 01:35:33,312
Cornelius!

870
01:35:33,400 --> 01:35:35,197
zira!

871
01:35:35,280 --> 01:35:37,271
Help mel!

872
01:35:39,280 --> 01:35:41,271
Mama!

873
01:35:47,560 --> 01:35:49,551
Ik zou je nu moeten vermoorden.

874
01:35:49,640 --> 01:35:50,993
Vooruit!

875
01:35:52,360 --> 01:35:54,351
Zeg dat ze zich terugtrekken. Nu!

876
01:35:54,440 --> 01:35:56,829
Staak 't vuur! Terugtrekken!

877
01:35:58,920 --> 01:36:00,194
Daarboven!

878
01:36:00,280 --> 01:36:02,271
Terugtrekken!

879
01:36:04,360 --> 01:36:06,351
Kom naar beneden!

880
01:36:19,240 --> 01:36:21,231
Lucius, gaat het?

881
01:36:21,320 --> 01:36:23,515
Ze hebben me verrast.

882
01:36:23,600 --> 01:36:26,990
Ze zijn op me af geslopen
terwijl ik de paarden te eten gaf.

883
01:36:27,080 --> 01:36:29,071
Telt eer niet meer mee?

884
01:36:30,160 --> 01:36:32,390
Ik heb geschoten om jullie te waarschuwen.

885
01:36:32,480 --> 01:36:36,075
- Ze hebben alles meegenomen.
- Niet helemaal!

886
01:36:36,160 --> 01:36:39,038
Ze hebben een gijzelaar achtergelaten.

887
01:36:39,120 --> 01:36:41,759
- Hoe voel je je?
= Ontgoocheld.

888
01:36:41,840 --> 01:36:44,229
Je kunt de oudere generatie niet vertrouwen.

889
01:36:44,320 --> 01:36:46,515
Ik weet wat je bedoelt.

890
01:36:46,600 --> 01:36:50,673
Kun je die gorilla's achter die rotsen
zeggen dat ik Dr Zaius gevangen heb?

891
01:36:50,760 --> 01:36:52,796
Ja, dat kan ik wel.

892
01:36:52,880 --> 01:36:56,998
Ik wil een paard, eten en water.
Genoeg voor 'n week voor mij en deze vrouw.

893
01:36:57,080 --> 01:37:01,039
= En 50 kogels.
“ En als ze niet akkoord gaan?

894
01:37:01,120 --> 01:37:03,076
Dan schiet ik hem neer.

895
01:37:03,160 --> 01:37:05,151
Taylor, dat kan niet!

896
01:37:05,240 --> 01:37:07,231
O ja, dat kan hij wel.

897
01:37:07,880 --> 01:37:09,950
Het is 'n geboren moordenaar.

898
01:37:10,040 --> 01:37:12,031
Geef ze de boodschap.

899
01:37:13,640 --> 01:37:15,631
Hierheen.

900
01:37:18,920 --> 01:37:21,070
Ga zitten.

901
01:37:36,520 --> 01:37:40,399
Taylor, alsjeblieft! Behandel hem niet zo!

902
01:37:40,480 --> 01:37:42,994
- Waarom niet?
- Het is vernederend.

903
01:37:44,320 --> 01:37:47,676
Net zoals ik werd
vernederd door jullie allemaal?

904
01:37:47,760 --> 01:37:49,751
Je hield me aan een halsband!

905
01:37:49,840 --> 01:37:52,752
Dat was anders.
We dachten dat je minderwaardig was.

906
01:37:52,840 --> 01:37:54,910
Nu weet je beter.

907
01:37:55,000 --> 01:37:59,630
Cornelius had gelijk. Hij heeft 't bewezen.
De mens was hier eerst.

908
01:37:59,720 --> 01:38:03,429
Jullie zijn hem je wetenschap,
cultuur en beschaving verschuldigd.

909
01:38:03,520 --> 01:38:05,238
Vertel me dit dan.

910
01:38:05,320 --> 01:38:08,790
Als de mens superieur was,
waarom is hij dan ondergegaan?

911
01:38:08,880 --> 01:38:13,431
Uitgeroeid door ‘n plaag,
‘n natuurlijke ramp, 'n meteorenstorm.

912
01:38:13,520 --> 01:38:16,432
Als ik 's rondkijk hier,
lijkt me dat voor de hand liggen.

913
01:38:16,520 --> 01:38:18,112
Maar dat weten we niet zeker.

914
01:38:18,200 --> 01:38:19,872
Hij wel.

915
01:38:19,960 --> 01:38:24,112
Hij wist 't aldoor al.
AI lang voordat je je grot vond.

916
01:38:24,200 --> 01:38:27,715
Beschermer van 't geloof?
Bewaker van het vreselijke geheim.

917
01:38:27,800 --> 01:38:32,112
- Dat is 't, niet waar dokter?
- Wat ik van de mens weet, komt van oudsher.

918
01:38:32,200 --> 01:38:35,590
Opgeschreven door de grootste
aap van allen, onze wetgever,

919
01:38:35,680 --> 01:38:38,274
Cornelius, kom hier.

920
01:38:38,960 --> 01:38:43,590
Voel in m'n zak.
Lees hem de 29e rol voor.

921
01:38:44,040 --> 01:38:45,359
Het zesde vers.

922
01:38:49,040 --> 01:38:52,953
"Pas op voor de beestmens,
want hij is 't werktuig van de duivel.”

923
01:38:53,040 --> 01:38:55,554
“Als enige onder Gods primaten

924
01:38:55,640 --> 01:38:59,679
doodt hij voor de sport
of wellust of hebzucht.”

925
01:39:00,600 --> 01:39:04,639
"Hij zou zijn broeder vermoorden
om zijn broeders land te bezitten."

926
01:39:04,720 --> 01:39:07,473
"Laat hem niet in groten getale voortplanten,

927
01:39:07,560 --> 01:39:11,758
want hij vermaakt zijn huis
en het uwe tot een woestijn."

928
01:39:11,840 --> 01:39:13,831
“Mijd hem."

929
01:39:13,920 --> 01:39:16,388
"Drijf hem terug naar zijn hol in de jungle."

930
01:39:16,480 --> 01:39:19,631
“Want hij is de voorbode van de dood."

931
01:39:21,520 --> 01:39:24,830
Niets in de grot heeft
mijn idee van de mens doen veranderen

932
01:39:24,920 --> 01:39:26,876
en ik leef nog steeds bij het gebod.

933
01:39:35,320 --> 01:39:37,311
Dat is ver genoeg!

934
01:39:44,160 --> 01:39:46,594
Ze denken dat je je stom gedraagt.

935
01:39:47,280 --> 01:39:49,271
Ik moet zeggen, dat vind ik ook!

936
01:39:49,360 --> 01:39:51,351
Waar ga je heen?

937
01:39:51,440 --> 01:39:54,716
Om te beginnen volg ik de kust en m'n neus.

938
01:39:54,800 --> 01:39:57,951
Maar stel dat je niets vindt dan woestenij?

939
01:39:58,040 --> 01:40:00,031
Hoe zul je overleven?

940
01:40:00,120 --> 01:40:01,678
Dat zal hij niet.

941
01:40:06,440 --> 01:40:08,431
Nova.

942
01:40:11,160 --> 01:40:13,151
Gaan jullie mee?

943
01:40:13,240 --> 01:40:16,312
« Dat kan niet.
- Word je liever opgesloten voor ketterij?

944
01:40:16,400 --> 01:40:20,871
Daar kunnen ze ons niet voor veroordelen.
Jij hebt onze onschuld helpen bewijzen.

945
01:40:20,960 --> 01:40:25,636
En zijn beschaving is ook de onze.

946
01:40:25,720 --> 01:40:28,359
Veel succes dan maar.

947
01:40:34,320 --> 01:40:36,436
Lucius.

948
01:40:36,520 --> 01:40:38,750
Ik vind nog steeds dat je 'n fout begaat.

949
01:40:38,840 --> 01:40:41,070
Heel goed. Ga zo door.

950
01:40:41,160 --> 01:40:43,833
- Wat?
= Met je jonge ontevredenheid.

951
01:40:43,920 --> 01:40:46,718
Vergeet niet, nooit
iemand boven de 30 vertrouwen.

952
01:40:46,800 --> 01:40:49,792
Dokter, ik wil u vaarwel zoenen.

953
01:40:57,080 --> 01:41:01,471
Prima, maar..
je bent zo verdomde lelijk.

954
01:41:25,840 --> 01:41:29,037
Probeer ons niet te volgen.
Ik kan goed met dit ding overweg.

955
01:41:29,120 --> 01:41:31,111
Daar twijfel ik niet aan.

956
01:41:31,200 --> 01:41:36,320
M'n hele leven wacht ik al op jullie komst,
met vrees, alsof ik op de dood wacht.

957
01:41:36,400 --> 01:41:37,389
Waarom?

958
01:41:37,480 --> 01:41:41,393
Ik heb u vanaf 't begin angst
aangejaagd, dokter. Nog steeds.

959
01:41:41,480 --> 01:41:44,153
U bent bang van me en u haat me. Waarom?

960
01:41:44,240 --> 01:41:46,390
Omdat je een mens bent.

961
01:41:46,480 --> 01:41:48,471
En je hebt gelijk.

962
01:41:48,560 --> 01:41:50,949
Ik heb altijd van de mens af geweten.

963
01:41:51,840 --> 01:41:57,790
Door de gevonden overblijfselen
lijkt hij me even wijs als idioot.

964
01:41:57,880 --> 01:42:00,155
Z'n emoties moeten z'n hersens beheersen.

965
01:42:00,240 --> 01:42:03,277
Het moet een oorlogszuchtig
wezen zijn dat strijd levert

966
01:42:03,360 --> 01:42:06,033
met alles om hem heen, zelfs met zichzelf.

967
01:42:06,120 --> 01:42:09,317
Welke overblijfselen?
Er lagen geen wapens in die grot.

968
01:42:09,400 --> 01:42:12,517
De verboden zone was eens 'n paradijs.

969
01:42:12,600 --> 01:42:16,752
Jouw soort maakte er
eeuwen geleden een woestijn van.

970
01:42:16,840 --> 01:42:18,956
Dat zegt me nog steeds niet waarom.

971
01:42:19,040 --> 01:42:21,554
Een planeet waar apen
uit mensen voortkomen.

972
01:42:23,040 --> 01:42:25,031
Er moet een antwoord bestaan.

973
01:42:25,120 --> 01:42:27,111
Ga er niet naar op zoek, Taylor.

974
01:42:27,200 --> 01:42:30,237
Het antwoord zou je
wel eens niet kunnen bevallen.

975
01:42:38,240 --> 01:42:40,231
Maak me los!

976
01:42:53,400 --> 01:42:55,391
Nee, nee, nee! Wacht!

977
01:42:55,480 --> 01:42:57,471
Wacht!

978
01:42:57,560 --> 01:42:59,551
Laat hem gaan!

979
01:43:00,920 --> 01:43:05,152
Luitenant, haal de explosieven.
We gaan de grot hermetisch afsluiten.

980
01:43:05,240 --> 01:43:06,468
Ja, meneer!

981
01:43:06,560 --> 01:43:08,630
De grot afsluiten?
- Dat klopt.

982
01:43:08,720 --> 01:43:11,234
En jullie zullen
terechtstaan voor ketterij.

983
01:43:11,320 --> 01:43:15,279
- Maar ‘t bewijs! De pop!
= Over ‘n paar minuten is er geen pop meer.

984
01:43:15,360 --> 01:43:17,351
Het kan gewoon niet. Het spijt me.

985
01:43:17,440 --> 01:43:18,793
Dr Zaius!

986
01:43:18,880 --> 01:43:21,189
Dr Zaius, doe 't niet! U hebt 't beloofd!

987
01:43:21,280 --> 01:43:23,271
Wat ik doe, doe ik niet met plezier.

988
01:43:23,360 --> 01:43:25,476
- Leg hem 't zwijgen op!
- Dokter.

989
01:43:25,560 --> 01:43:28,358
Dr Zaius, dit is onvergeeflijk!

990
01:43:29,000 --> 01:43:31,355
Waarom moet de kennis stilstaan?

991
01:43:31,440 --> 01:43:33,431
En de toekomst dan?

992
01:43:34,600 --> 01:43:36,875
Die heb ik misschien net voor jullie gered.

993
01:43:39,640 --> 01:43:41,870
Wat zal hij daar vinden, dokter?

994
01:43:43,160 --> 01:43:45,435
Zijn lotsbestemming.

995
01:45:50,440 --> 01:45:52,431
O, mijn God!

996
01:45:53,280 --> 01:45:55,271
Ik ben terug!

997
01:45:56,400 --> 01:45:58,675
Ik ben thuis.

998
01:45:58,760 --> 01:46:00,955
De hele tijd was het...

999
01:46:02,960 --> 01:46:05,679
We hebben het uiteindelijk echt gedaan.

1000
01:46:06,040 --> 01:46:08,031
Stelletje gekken!

1001
01:46:09,400 --> 01:46:11,595
Jullie hebben alles opgeblazen!

1002
01:46:11,680 --> 01:46:13,671
Godverdomme!

1003
01:46:14,640 --> 01:46:19,270
Loop naar de hel, verdommel!

1004
01:47:03,240 --> 01:47:05,390
Ondertiteling Visiontext:
Dennis Strik en Marc de Jongh

1005
01:47:22,280 --> 01:47:24,271
DUTCH